صندوق تجاری

تعریف

مایه تجارت مجموعه‌ای است از اموال منقول و دارایی‌های نامشهودی که یک بهره‌بردار برای انجام فعالیت خود و جذب و حفظ مشتریان گرد می‌آورد. این مفهوم نه با محل کسب‌وکار، که یک مال غیرمنقول است، یکسان است و نه با شرکتی که آن را بهره‌برداری می‌کند، که شخصیتی حقوقی مستقل است. این اصطلاح به خودِ ابزار کار اشاره دارد.

مشتریان عنصر اساسی آن هستند. بدون مشتریان خاص خود، مایه تجارتی برای انتقال وجود ندارد، بلکه تنها اموال پراکنده‌ای وجود دارد که می‌توان آن‌ها را به‌طور جداگانه فروخت. سایر اجزا تنها به این دلیل لحاظ می‌شوند که در جذب و حفظ این مشتریان سهیم‌اند.

این مفهوم پیش از هر چیز مفهومی مربوط به انتقال است. مایه تجارت به‌صورت یک کل واگذار، اجاره یا به‌عنوان وثیقه داده می‌شود، بدون آنکه لازم باشد هر یک از اجزای آن به‌طور جداگانه منتقل شود. این توصیف آثار دقیقی بر سند تنظیمی، بر آگهی‌رسانی عملیات، بر حقوق طلبکاران فروشنده و بر تضمین وام‌دهنده دارد.

آنچه که در دارایی تجاری گنجانده می‌شود

مشتریان

فعالیتی که مشتریان خاص خود را ندارد، دارایی تجاری محسوب نمی‌شود. منظور از مشتریان، اشخاصی هستند که معمولاً به دلیل موقعیت مکانی، خدمات یا شهرت کسب‌وکار، با آن معامله می‌کنند.

عناصر نامشهود

در این بخش، نام تجاری و علامت تجاری، حق اجاره که امکان تصرف در محل را فراهم می‌کند، علائم تجاری و مجوزهایی که فعالیت را مجاز می‌سازند، و همچنین مجوزهای اداری مرتبط با بهره‌برداری قرار می‌گیرند. بازسازی این عناصر در جریان انتقال دشوار است.

عناصر مشهود و آنچه که از آن مستثنی است

تجهیزات، ابزارآلات، اثاثیه و کالاهای موجود در انبار، در صورتی که در خدمت بهره‌برداری باشند، دارایی را تکمیل می‌کنند. از آن مستثنی هستند: ملک غیرمنقول، مطالبات و بدهی‌ها که سرنوشت آن‌ها به سند انتقال بستگی دارد، و قراردادهایی که قابل واگذاری نیستند.

انتقال بنگاه

واگذاری شامل تمام اجزای بنگاه است و از واگذاری سهام شرکت متمایز می‌باشد، زیرا واگذاری سهام، شرکا را تغییر می‌دهد بدون آنکه شرکت بهره‌بردار را دگرگون کند.

سند واگذاری و ثمن

سند کتبی، اجزای منتقل‌شده را توصیف می‌کند و ثمن را تعیین می‌نماید. ثمن می‌تواند نقداً یا به‌صورت اقساطی پرداخت شود، که در آن خریدار به یک جدول زمانی متعهد می‌گردد. فروشنده می‌تواند برای بخشی از بنگاه، حق تضمینی برای خود محفوظ دارد.

آگهی و طلبکاران فروشنده

واگذاری، به‌ویژه در BODACC، آگهی می‌شود تا حقوق طلبکاران فروشنده قابل مطالبه گردد. این طلبکاران مهلت کوتاهی، از تاریخ آخرین آگهی، دارند تا اعتراض خود را اعلام کنند و ثمن را از دست خریدار مطالبه نمایند.

وثیقه به‌عنوان تضمین

کسی که تأمین مالی بازخرید یک بنگاه را بر عهده می‌گیرد، می‌تواند درخواست حق تضمینی بر بنگاه کند که «وثیقه» نامیده می‌شود. این وثیقه در دفتری که توسط دفتر دادگاه نگهداری می‌شود ثبت می‌گردد و شامل اجزای تعیین‌شده، غالباً مشتریان، نام تجاری و تجهیزات، می‌شود.

پرسش‌های متداول

تفاوت میان فروش بنگاه تجاری و فروش سهام چیست؟

فروش بنگاه، ابزار کار و تعهدات وابسته به آن را منتقل می‌کند. فروش سهام، سمت شریک را منتقل می‌کند؛ شرکت همان‌گونه باقی می‌ماند و شماره شناسایی خود را حفظ می‌کند.

آیا بنگاه تجاری می‌تواند به‌عنوان وثیقه داده شود؟

بله. می‌توان آن را در قالب وثیقه به نفع طلبکاری، به‌ویژه وام‌دهنده‌ای که تأمین مالی بازخرید را بر عهده دارد، قرار داد. این وثیقه ثبت و منتشر می‌شود و همین امر آن را در برابر اشخاص ثالث قابل استناد می‌سازد.

آیا انتقال بنگاه تجاری منتشر می‌شود؟

بله. انتشار عمومی، به‌ویژه درج در BODACC، اشخاص ثالث را آگاه می‌کند و به طلبکاران فروشنده مهلتی برای اعتراض نسبت به بهای فروش می‌دهد. این عملیات همچنین در دفتر ثبت دادگاه نیز درج می‌شود.

آیا یک محل برای تشکیل بنگاه تجاری کافی است؟

خیر. محل یک ملک غیرمنقول است و بخشی از بنگاه به شمار نمی‌رود. فعالیتی که در محلی مستقر است، در صورتی که مشتریان خاص خود را نداشته باشد، ممکن است بنگاه تشکیل ندهد. موقعیت مکانی تنها از طریق حق سرقفلی تأثیر می‌گذارد.